Cung đường Hà Giang

Cung đường Hà Giang (hay “Hà Giang loop”) là vòng xe máy quanh cao nguyên đá Đồng Văn — Công viên địa chất toàn cầu UNESCO — ở cực Bắc Việt Nam. Vòng chuẩn đi qua Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc, đèo Mã Pì Lèng và sông Nho Quế, rồi vòng lại thành phố Hà Giang. Đây là một trong số ít cung đường ở Việt Nam mà cảnh dọc đường — ruộng bậc thang, núi đá tai mèo, bản làng người Mông, Dao, Lô Lô — là lý do chính để đi, không phải điểm đến cuối.

Tổng quan tuyến

Vòng khép kín dài khoảng 300–350 km tuỳ đường đi và đường về có trùng nhau hay không. Phần lớn khách xuất phát và kết thúc tại TP Hà Giang, nơi có xe khách từ Hà Nội (khoảng 6–7 giờ, đi đêm hoặc đi sáng) và các cửa hàng cho thuê xe máy, thuê “easy rider” (người lái kèm), hoặc ghép đoàn có hướng dẫn viên.

Vì sao đi: cảnh núi đá vôi dựng đứng ở cao nguyên đá Đồng Văn không giống bất kỳ vùng nào khác ở Việt Nam; mùa lúa chín (khoảng tháng 9) và mùa hoa tam giác mạch (khoảng tháng 10–12) là hai thời điểm được nhắc đến nhiều nhất.

Vì sao cân nhắc kỹ trước khi tự lái: đường đèo hẹp, nhiều khúc cua tay áo, dốc dài, xe tải và xe khách chạy cùng đường; tai nạn với khách du lịch tự lái xảy ra hằng năm, phần lớn liên quan người chưa quen lái xe số hoặc chủ quan ở đoạn Mã Pì Lèng.

Hợp với ai: người đã quen lái xe số và đi đèo dài, hoặc bất kỳ ai chấp nhận ngồi sau easy rider. Không hợp: gia đình có trẻ nhỏ tự lái, người mới có bằng lái chưa từng đi đèo, hoặc nhóm chỉ có 2–3 ngày rảnh và muốn đi vội cho hết cung — đường này không hợp đi vội.

Giấy tờ và chuẩn bị trước khi lên đường

Hà Giang là tỉnh biên giới, một số huyện (Đồng Văn, Mèo Vạc, Yên Minh, Quản Bạ) yêu cầu giấy phép vào khu vực biên giới — xin tại đồn công an ở TP Hà Giang hoặc qua đơn vị tour, cần mang CCCD/hộ chiếu bản gốc, thường xử lý trong ngày. Nếu đi tour trọn gói, đơn vị lữ hành thường lo phần này; nếu tự đi, hỏi trước tại nơi thuê xe hoặc khách sạn ở TP Hà Giang vì thủ tục có thể đổi.

Về xe: kiểm tra phanh trước khi nhận xe, không nhận xe phanh yếu hay lốp mòn dù giá rẻ hơn. Ưu tiên xe số (semi-automatic) cho đường đèo dốc dài — xe ga dễ nóng phanh khi xuống đèo liên tục. Mũ bảo hiểm đạt chuẩn, không dùng mũ thời trang mỏng. Mang găng tay, áo khoác gió (vùng cao lạnh và sương sớm ngay cả mùa hè), sạc dự phòng vì nhiều đoạn ít quán.

Nếu chưa quen lái xe máy đường đèo, cân nhắc thuê easy rider (người lái chuyên nghiệp chở phía sau) thay vì tự cầm lái — chi phí cao hơn tự lái nhưng an toàn hơn hẳn, đặc biệt với người mới có bằng hoặc chưa từng đi đèo dài.

Các chặng thường gặp

Ngày 1 — TP Hà Giang → Quản Bạ → Yên Minh. Qua Cổng Trời Quản Bạ (điểm dừng ngắm núi đôi Cô Tiên), tiếp tục qua rừng thông Yên Minh. Chặng làm quen tay lái, đường đỡ hiểm hơn các ngày sau.

Ngày 2 — Yên Minh → Đồng Văn (qua Sủng Là, Lũng Cú). Có thể rẽ lên Lũng Cú thăm cột cờ cực Bắc trước khi vào phố cổ Đồng Văn nghỉ đêm — phố cổ có nhà cổ trăm năm, chợ phiên vào cuối tuần theo lịch âm.

Ngày 3 — Đồng Văn → Mã Pì Lèng → Mèo Vạc → sông Nho Quế. Đèo Mã Pì Lèng — một trong “tứ đại đỉnh đèo” của Việt Nam — là đoạn đẹp nhất và cũng nguy hiểm nhất: vực sâu, khúc cua liên tục, nên đi chậm và không vượt ẩu. Có thể xuống thuyền trên sông Nho Quế ngắm hẻm vực Tu Sản từ dưới nước.

Ngày 4 — Mèo Vạc → TP Hà Giang (qua đường khác ngày 1 nếu muốn không lặp cảnh) hoặc nối tiếp sang Cao Bằng nếu đi vòng dài hơn.

Rút ngắn còn 2–3 ngày được nhưng sẽ phải bỏ bớt điểm dừng; kéo dài 5–6 ngày cho phép nghỉ bản làng, trekking ngắn hoặc ghé thêm Cao Bằng/thác Bản Giốc.

Chiêu lừa cần biết

Xe thuê phanh yếu, lốp mòn giá rẻ hơn 1–2 chỗ khác — nếu xe hỏng giữa đèo, chủ tiệm ở TP Hà Giang không tới sửa ngay được và khách phải tự trả tiền sửa dọc đường. Kiểm tra phanh, lốp, đèn ngay tại cửa hàng, quay video tình trạng xe trước khi ký nhận.

“Phát hiện” trầy xước có sẵn lúc trả xe — một số tiệm chỉ vào vết xước cũ không chụp lúc giao xe rồi đòi bồi thường cao. Chụp ảnh/quay video toàn bộ xe (kể cả gầm, yên) ngay khi nhận, có ghi ngày giờ.

Người ngoài đồn công an tự nhận “làm giấy phép biên giới nhanh” thu phí cao hơn mức làm trực tiếp tại đồn hoặc qua đơn vị tour có giấy phép — hỏi rõ nơi làm thủ tục trước khi đưa CCCD/hộ chiếu cho người lạ.

Tour giá rẻ bất thường rồi phát sinh phụ thu ăn/ngủ/xăng dọc đường mà lúc chào bán không nói rõ — hỏi rõ giá đã bao gồm gì (ăn mấy bữa, ngủ loại phòng nào) trước khi đặt cọc, không chỉ hỏi “bao nhiêu tiền”.

An toàn

Ba nguyên tắc không đổi theo mùa: không lái ban đêm trên đèo núi (không đèn đường, sương mù bất ngờ), không lái khi mệt hoặc sau khi uống rượu kể cả một chén, kiểm tra phanh mỗi sáng trước khi xuất phát vì phanh là bộ phận gây tai nạn nhiều nhất trên đường đèo dài. Đi chậm ở khúc cua khuất, bấm còi trước cua mù, nhường xe tải/xe khách vì họ khó dừng hơn.

Mùa mưa (khoảng tháng 6–8) có sạt lở, đường trơn; nếu đi mùa này, hỏi tình trạng đường tại nơi thuê xe trước khi xuất phát mỗi ngày thay vì tin lịch trình đặt sẵn.

Đi tiếp

Kết thúc vòng tại Hà Giang để nghỉ ngơi và đi xe khách về Hà Nội, hoặc nối sang Cao Bằng — Bản Giốc nếu còn thời gian. Xem thêm cẩm nang du lịch xe máy Việt Nam cho quy tắc chung về giấy phép lái xe và bảo hiểm khi phượt xe máy ở Việt Nam.

Bài phỏng theo Ha Giang trên Wikivoyage, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.