Lặn biển ở Việt Nam

Bài viết này cung cấp thông tin cho những thợ lặn Scuba đã có chứng chỉ, giúp lên kế hoạch lặn biển tại vùng biển Việt Nam, dù bạn là cư dân địa phương hay du khách. Thông tin được cung cấp không thiên vị và không đảm bảo tính chính xác hay đầy đủ. Sử dụng theo đánh giá riêng của bạn.

Tổng quan

Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á với đường bờ biển dài và nhiều vịnh, đảo được bảo vệ. Sinh vật biển có thể không phong phú bằng Biển Đỏ hay Rạn san hô Great Barrier Reef, nhưng sự đa dạng về loài và màu sắc rực rỡ chắc chắn sẽ hấp dẫn cả thợ lặn lẫn người lặn ngắm san hô, từ người mới bắt đầu đến người có kinh nghiệm. Vùng biển này có nhiều loài cá đa dạng như cá giấy, cá bọ cạp, cá rồng, cá chim hề, cá hộp, cá chình moray khổng lồ, cá đuối manta, cá đuối đuôi gai lớn. Ngoài ra còn có rùa biển và nhiều loài sên biển cùng các sinh vật không xương sống sống quanh rạn san hô. Với hơn 400 loài san hô cứng, đây là một trong những vùng lặn san hô cứng phong phú nhất thế giới.

Phần lớn các điểm lặn tại Khu bảo tồn biển Hòn Mun — gần Nha Trang — chỉ cách Nha Trang trong vòng 1 giờ đi tàu (hoặc 15 phút bằng tàu cao tốc) đến các đảo trong khu bảo tồn.

Các điểm lặn tại Khu bảo tồn biển Hòn Mun bao gồm:

• Bob’s House. — 25 mét. San hô cứng và mềm.
• Debbie’s Beach. — 15 mét. San hô cứng và mềm tuyệt đẹp.
• Dopey’s Ear. — 18 mét. Vách đá và mỏm đá.
• Electric Nose. — Lặn vách đến 45 mét. Có dòng chảy. Chỉ dành cho người nâng cao.
• Goat Rock. — Lặn vách đến 40 mét.
• Hamburger Hill. — 20 mét. Mỏm đá với san hô mềm.
• Hard Rock 1. — Lặn vách và hang đến 25 mét.
• Hard Rock 2. — Lặn vách đến 15 mét. San hô cứng.
• Hard Rock 3. — Lặn vách đến 20 mét. San hô cứng.
• Hon Mot East. — 20 mét. Vườn san hô tuyệt đẹp.
• Mama Hahn beach. — 18 mét. San hô cứng.
• Madonna Rock. — 5–25 mét. San hô cứng. Có đường hầm bơi qua.
• Moray beach. — 20 mét. San hô cứng và mềm. Cá chình moray khổng lồ.
• Rainbow Reef. — 20 mét. San hô cứng và mềm tuyệt đẹp.
• The Range. — Lặn vách đến 25 mét, có hang.
• Seahorse Bay 1. — 15 mét. Lặn “muck diving”.
• Seahorse Bay 2. — 18 mét lặn “muck diving”.
• Tiger Wall. — Lặn vách đến 25 mét.
• Uta bay. — 15 mét. Đáy cát và đá.

Quay lại Lặn Scuba

Lặn ở đâu, mùa nào — bốn vùng chính

Việt Nam không có một «mùa lặn» chung cho cả nước, vì hai đầu đất nước ngược gió mùa nhau. Chọn vùng theo tháng bạn rảnh, đừng chọn tháng theo vùng bạn thích.

Nha Trang – Hòn Mun. Trung tâm lặn lớn nhất và dễ tiếp cận nhất: hầu hết điểm lặn nằm trong vòng 1 giờ tàu, hoặc 15 phút nếu đi cano. Đây là nơi hợp lý để học chứng chỉ, để lặn lại sau thời gian dài nghỉ, và để lặn với ngân sách thấp. Cửa ngõ: Nha Trang. Tầm nhìn thường tốt nhất vào khoảng giữa năm; mùa mưa bão cuối năm biển động nhiều.

Cù Lao Chàm — cụm bảy đảo cách cửa sông Hội An khoảng 17 km. Khu dự trữ sinh quyển, rạn nông, hợp lặn ống thở và lặn nông. Đi từ Hội An hoặc Đà Nẵng. Mùa biển êm thường từ khoảng tháng 3 đến tháng 8; ngoài mùa đó tàu ra đảo hay bị hủy.

Côn Đảo — vùng nước sạch nhất, rạn còn tốt, có rùa biển làm tổ; mùa lặn thường quanh khoảng tháng 3–9, và cũng là mùa rùa lên bãi đẻ. Đây là nơi dành cho người đã có chứng chỉ và chịu chi phí cao hơn. Trang địa phương: Côn Đảo.

Phú Quốc và quần đảo An Thới — ngược mùa với miền Trung: đẹp nhất vào mùa khô khoảng tháng 11 đến tháng 4, đúng lúc Nha Trang và Cù Lao Chàm đang mùa gió. Rạn nông, phù hợp gia đình và người mới. Trang địa phương: Phú Quốc.

Đọc bảng điểm lặn Hòn Mun thế nào

Danh sách ở trên ghi độ sâu tối đa của mỗi điểm, và đó chính là thứ quyết định bạn được xuống hay không:

• 5–18 m (Debbie’s Beach, Mama Hahn, Dopey’s Ear, Seahorse Bay): phù hợp trình độ Open Water. Đây cũng là nhóm điểm dùng cho buổi lặn thử.
• 20–25 m (Bob’s House, Rainbow Reef, Moray Beach, Madonna Rock, Tiger Wall, The Range): cần Advanced hoặc ít nhất kinh nghiệm gần đây; một số điểm có hang và đường bơi xuyên đá — chỉ vào khi hướng dẫn viên dẫn và bạn đã quen.
• 40–45 m (Goat Rock, Electric Nose): lặn vách sâu, có dòng chảy, ghi rõ «chỉ dành cho người nâng cao». Nếu trung tâm nào chào bạn xuống đây khi bạn mới có Open Water, hãy đổi trung tâm.
• Muck diving (Seahorse Bay): đáy cát, không có rạn đẹp, cái đáng xem là sinh vật nhỏ và lạ. Đừng đặt kỳ vọng «san hô rực rỡ» cho buổi này.

Trong nước có hơn 400 loài san hô cứng — thuộc nhóm phong phú nhất thế giới về san hô cứng — nhưng sinh vật lớn thì không nhiều bằng Biển Đỏ hay Great Barrier Reef. Biết trước điều đó thì bạn sẽ thấy chuyến lặn ở đây rất đáng, thay vì thấy nó thiếu.

Chọn trung tâm lặn cho an toàn

Hỏi bốn câu, không cần hỏi nhiều hơn:

1. Chứng nhận của trung tâm và của hướng dẫn viên (PADI, SSI hoặc tương đương) — xem thẻ, không chỉ xem logo trên tường.
2. Tỷ lệ khách/hướng dẫn viên dưới nước. Với người mới, càng ít càng tốt.
3. Bảo hiểm — trung tâm có bảo hiểm không, và bảo hiểm du lịch của bạn có loại trừ lặn bình khí không. Rất nhiều gói phổ thông loại trừ mục này hoặc chỉ bảo hiểm tới một độ sâu nhất định. Đọc trước, đừng đọc sau.
4. Buồng giảm áp gần nhất ở đâu và kế hoạch xử lý sự cố là gì.

Kiểm tra thiết bị trước khi lên tàu: đồng hồ áp suất, van, dây thở dự phòng, chì vừa người, đồ bơi vừa cỡ.

Quy tắc không được bỏ

Không bay trong 18–24 giờ sau khi lặn. Đây là lỗi thường gặp nhất của người đi tour: lặn buổi sáng rồi bay chiều. Với chuyến nhiều lần lặn, chừa trọn một ngày trước chuyến bay — và nhớ rằng Nha Trang, Phú Quốc, Côn Đảo đều là nơi người ta bay về.

Không lặn một mình, không lặn khi cảm cúm hoặc nghẹt mũi, không uống rượu trước buổi lặn.

Không chạm, không bẻ, không đứng lên san hô. Một cú đạp chân vịt vô ý phá vỡ thứ mất hàng chục năm mới mọc lại. Dùng kem chống nắng thân thiện với rạn hoặc mặc áo lycra dài tay.

Không mang sinh vật, vỏ sò, san hô lên bờ — nhiều khu là khu bảo tồn và việc này bị cấm.

Biển động thì hủy. Trung tâm tử tế sẽ hủy trước bạn. Nếu một nơi vẫn nhận tiền và ra khơi khi các nơi khác đều nghỉ, đó là dấu hiệu xấu.

Ai nên lặn, ai nên lặn ống thở

Người chưa có chứng chỉ hoàn toàn có thể lặn thử (discovery dive) ở vùng nông với hướng dẫn viên kèm một–một. Trẻ em dưới tuổi tối thiểu của tổ chức đào tạo thì không — nhưng lặn ống thở ở rạn nông tại Cù Lao Chàm hoặc An Thới cho trải nghiệm đủ đẹp mà không cần bình khí.

Người có bệnh tim mạch, hô hấp, tiểu đường hoặc đang mang thai: cần ý kiến bác sĩ trước, không phải ý kiến của trung tâm lặn.

Trang liên quan

• Đà Nẵng — thành phố trực thuộc trung ương của Việt Nam
• Hội An — Thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam cũ
• Indrapura — thành quốc của Champa
• Huế — thành phố trực thuộc trung ương của Việt Nam
• Cố đô Huế — Thành phố cổ, kinh đô của Việt Nam thời chúa Nguyễn, Tây Sơn và nhà Nguyễn

Bài phỏng theo Diving in Vietnam trên Wikivoyage, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.