Du lịch Ninh Bình: lịch trình 1–3 ngày, ở đâu, ăn gì, chi phí & kinh nghiệm

Ninh Bình (tiếng Việt: Ninh Bình, hay tên chính thức là Hoa Lư) là một thành phố với khoảng 300.000 dân (năm 2025) thuộc tỉnh Ninh Bình, miền Bắc Việt Nam. Khu vực này nổi tiếng với cảnh quan núi đá vôi hùng vĩ, đôi khi được ví như “Vịnh Hạ Long trên cạn”. Đây cũng từng là kinh đô cổ của Việt Nam, từ năm 968 đến năm 1009.

Tổng quan

Cách thành phố vài cây số về phía tây, nước đã bào mòn một dãy núi đá vôi nhỏ thành địa hình karst, một vùng địa chất với những đỉnh núi dựng đứng và hệ thống hang động rộng lớn. Điều làm Ninh Bình khác biệt so với các vùng karst khác ở miền Bắc Việt Nam là phần lớn thung lũng giữa các đỉnh núi đều ngập nước, tạo nên một hệ thống sông nước trải khắp toàn bộ khu vực. Trung tâm của cảnh quan núi đá vôi ngoạn mục này là Quần thể Danh thắng Tràng An, được UNESCO ghi danh là Di sản hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên.

Những di chỉ khảo cổ tìm thấy trong các hang động cho thấy dấu vết con người đã hiện diện từ 30.000 năm trước. Khu di sản còn bao gồm Hoa Lư, kinh đô cổ của Việt Nam có niên đại muộn hơn. Vào cuối thế kỷ 10, Hoa Lư là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa của Đại Cồ Việt, một nhà nước Việt Nam độc lập được lập nên vào năm 968. Các hang động hẹp và những dòng sông nước là nền tảng lý tưởng cho một kinh thành phòng thủ vững chắc. Thành chưa từng bị tấn công trực diện.

Năm 2025, thành phố Ninh Bình và huyện Hoa Lư sáp nhập thành thành phố Hoa Lư. Việc thay đổi tên hành chính này không dễ nhận thấy với du khách, vì nơi đây vẫn thường được gọi là Ninh Bình. Vả lại, trong thành phố cũng không có nhiều điều để làm, ngoài việc uống bia cùng người dân địa phương. Hầu hết du khách quốc tế nghỉ tại các nhà nghỉ và khu nghỉ dưỡng được xây dựng gần chân núi, ở Tam Cốc (cách thành phố 9 km về phía tây nam dọc theo Quốc lộ 1) và Tràng An (phía tây thành phố dọc theo đường Tràng An/Hang Múa).

Đi đến

Bằng máy bay

Sân bay Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) là sân bay lớn gần nhất, cách khoảng 2 giờ lái xe. Taxi từ Nội Bài có giá khoảng 70 USD.

Bằng taxi

Taxi từ Hà Nội có giá khoảng 48 USD.

Bằng xe khách

Có các chuyến xe khách thường xuyên từ bến xe phía Nam của Hà Nội (Giáp Bát), khởi hành mỗi 15 phút (hoặc khi đầy khách), giá 70.000 đồng (tháng 6/2016). Thời gian di chuyển từ 1,5 đến 2,5 giờ tùy tình hình giao thông. Hãy mua vé tại quầy vé, nếu không bạn có thể sẽ phải trả nhiều hơn 70.000 đồng.

Xe khách open tour sẽ trả khách theo yêu cầu, nhưng Ninh Bình không phải là điểm dừng cố định. Hầu hết xe open tour từ Hà Nội sẽ đến nơi vào lúc 21:30. Xe tour từ Huế đến trong khoảng 04:00 đến 06:00, tùy nhà xe. Hãy nói rõ bạn muốn xuống ở trung tâm Ninh Bình hay ở Tam Cốc.

Hiện nay có loại xe limousine ghế cao cấp dạng mini có thể đón bạn tại khách sạn và trả bạn về khách sạn trong khu vực Ninh Bình, giá khoảng 400.000 đồng/người. Bạn có thể phải đổi sang một xe khác, có lẽ nhỏ hơn, để đến điểm cuối cùng. Ghế ngồi rộng rãi, nhưng chỗ để hành lý phía sau có thể hạn chế.

Bằng tàu hỏa

Ga Ninh Bình có kết nối với các chuyến tàu đi hướng Bắc và hướng Nam.

Các chuyến tàu ban ngày đi về phía Nam đến Đồng Hới và Huế (đến nơi lúc 23:00) khởi hành lúc 11:21, và bạn có thể đi bằng ghế ngồi hạng 2 thay vì giường nằm — phù hợp cho những ai muốn tránh các chuyến đi qua đêm và xe khách đường dài.

Đi lại

Bằng ô tô

Các nhà nghỉ có thể tổ chức tour bằng ô tô với giá khoảng 20 USD/ngày. Taxi cũng phổ biến và không khác gì so với ở Hà Nội hay Sài Gòn, dù rẻ hơn một chút.

Bằng xe máy

Xe máy là cách tốt nhất để khám phá Ninh Bình và khu vực xung quanh. Bạn có thể thuê xe máy với giá khoảng 100.000 đồng/ngày, hoặc thuê một tài xế/hướng dẫn viên chạy xe máy đưa bạn đi tham quan các điểm với giá khoảng 10-20 USD/ngày.

Đường sá nhìn chung được bảo trì khá tốt và không quá đông, nhưng các ngã ba, ngã tư — cũng như mọi nơi khác ở Việt Nam — có thể nguy hiểm. Bạn hoàn toàn có thể tự thuê xe máy để chạy, nhưng không phải là không có rủi ro.

Bằng xe đạp

Đạp xe là một lựa chọn tuyệt vời và được nhiều người ưa chuộng, vì vùng đồng bằng bằng phẳng và lượng xe cộ ở mức vừa phải. Nhiều nhà nghỉ quanh khu vực núi đá vôi/ven sông Tràng An đẹp như tranh và những vùng quê yên tĩnh hơn gần Tam Cốc cung cấp xe đạp miễn phí để bạn đi lại, hầu hết là xe không líp với một giỏ phía trước có gắn biển tên nhà nghỉ ở mặt trước giỏ, một số xe có cả ghế trẻ em phía sau. Có vẻ khó ai trộm mất, nhưng người khác có thể vô tình đạp nhầm xe của bạn! Một số nơi khác có thể cho thuê xe đạp, hoặc nếu bạn muốn loại xe đạp địa hình nhiều líp hay xe đạp điện. Khi đặt phòng, bạn có thể hỏi xem họ có cung cấp xe đạp miễn phí cho khách không, vì đó là một tiện ích rất đáng giá ở khu vực này.

Các cung đường hay gồm những con đường làng phía bắc và phía tây Tam Cốc, và đường Tràng An/Hang Múa nối Tam Cốc với Tràng An và Hoa Lư.

Đi bộ

Trung tâm Ninh Bình khá nhỏ và có thể đi bộ. Tuy nhiên, hầu hết các điểm tham quan thú vị đều nằm ngoài thành phố và trải dài trên nhiều cây số.

Tham quan

Khu vực Tam Cốc

Khu vực quanh Tam Cốc rất đẹp, và thích hợp nhất để khám phá thong thả bằng xe đạp, xe máy hoặc đi bộ. Ngoài các tuyến thuyền chính, du khách có thể khám phá những con đường quê yên tĩnh, các ngôi làng nhỏ và những thung lũng đá vôi. Các tuyến đi bộ quanh Tam Cốc dẫn đến những điểm ngắm cảnh đẹp, hang động ẩn mình và những vùng nông thôn, nơi du khách có thể quan sát nền nông nghiệp truyền thống và đời sống thường ngày ở miền quê.

Khu vực Tràng An

Khu vực Vân Long

Xa hơn một chút

Hoạt động

Tour thuyền

Cách tuyệt nhất để chiêm ngưỡng cảnh quan núi đá vôi, viền quanh bởi những dòng sông trôi chậm và xuyên qua mạng lưới hang nước, là đi tour thuyền. Địa chất ở đây tương tự Vịnh Hạ Long nổi tiếng hơn, nhưng dễ tiếp cận và ít đông khách du lịch hơn nhiều.

Thời điểm đẹp nhất để đi là buổi sáng và cuối buổi chiều, khi có ít xe tour từ Hà Nội hơn, trời cũng mát và râm hơn. Cố gắng đừng lên những chiếc thuyền chất đầy thùng hàng lúc khởi hành. Các thùng này chứa đồ thủ công, và trong chuyến quay về, người chèo thuyền có thể bỗng nhiên trở thành những người bán hàng dai dẳng.

Có hai địa điểm chính và một vài nơi ít được biết đến hơn, nơi bạn có thể đi tour thuyền chèo tay và thong thả lướt qua một số cảnh quan ngoạn mục nhất Việt Nam:

• Tuyến 1 đi qua nhiều hang nhất (9 hang) và ghé thăm 3 đền/chùa.
• Tuyến 2 đi qua 4 hang và 3 đền. Tuyến này ngắn hơn và ít người đi hơn các tuyến khác một chút, có thể phù hợp nếu bạn eo hẹp thời gian, hoặc muốn giảm bớt số áo phao cam sáng chói trong ảnh.
• Tuyến 3 đi qua 3 hang và 3 đền, gồm hang Đột — với chiều dài 1 km là hang dài nhất khu vực — và đi qua bối cảnh quay bộ phim quái vật năm 2017 Kong: Skull Island.

(huyện Gia Viễn, cách thành phố Ninh Bình khoảng 20 km về phía bắc). Đây là khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước lớn nhất miền Bắc Việt Nam và mang lại trải nghiệm tĩnh lặng, “tránh xa lối mòn du lịch” hơn nhiều so với Tràng An. Khu vực này nổi tiếng với những đỉnh đá vôi soi bóng xuống làn nước phẳng như gương, nhờ đó có biệt danh “Vịnh không sóng”. Đây là điểm tuyệt vời để ngắm chim, và nếu may mắn, bạn có thể bắt gặp loài voọc mông trắng quý hiếm trên các vách đá. Những chiếc thuyền tre nhỏ sẽ đưa bạn len lỏi qua các đầm lầy và vào Hang Cá. Thời điểm đẹp nhất để ghé thăm là cuối buổi chiều, khi đàn chim bay về tổ và cái nóng dịu xuống.

Mua sắm

Có một chợ trái cây tươi nằm cạnh chợ chính, bên kia cầu.

Phố chính Tam Cốc có một số cửa hàng quần áo dã ngoại bán các thương hiệu như The North Face và Patagonia với giá khá rẻ, đặc biệt hữu ích vào mùa đông nếu bạn cần thêm vài lớp áo ấm. Cũng có vài cửa hàng giày dép, nhất là giày thể thao.

Ăn uống

Thịt dê núi là đặc sản địa phương, thường ăn kèm cơm chiên. Một đặc sản khác là cơm cháy, phần cơm cháy giòn dưới đáy nồi, ăn kèm với thịt lợn. Thịt vịt cũng có mặt trong nhiều nhà hàng.

Trong thành phố

Khu vực gần ga tàu đã trở thành một khu phố Tây nhỏ, với 4-5 quán cà phê dành cho khách balo có thực đơn tiếng Anh và giá dành cho khách du lịch (40.000-70.000 đồng; cà phê 15.000-20.000 đồng). Ba nhà hàng nổi tiếng nhất có tên là “Good Food”, “Cheap Good Food” và “Fast Food Cheap” (đều nằm trên đường Hoàng Hoa Thám).

Tam Cốc và Tràng An

Tam Cốc là trung tâm của dân du lịch balo, với đa dạng các món ăn phương Tây. Hầu như mọi nhà nghỉ và nhà hàng giữa Tam Cốc và Tràng An cũng phục vụ những món Việt phổ biến nhất (phở, bánh mì, cơm chiên, cà phê), nhưng giữa các nơi không có nhiều khác biệt.

Có rất nhiều quán cà phê thú cưng quanh Tam Cốc với mèo, chó và đặc biệt là vịt/vịt con. Có vẻ người nuôi vịt đã tìm ra cách kết hợp chăn nuôi và du lịch một cách thú vị. Du khách thường được phát thức ăn miễn phí để cho vịt ăn. Một số nơi như Hang Trâu (Buffalo Cave) còn cho câu cá miễn phí bằng những chiếc cần tre đơn giản.

Đồ uống

Tam Cốc và thành phố có rất nhiều hàng bia hơi (7.000 đồng) dọc bờ sông, mở vào cuối buổi chiều và buổi tối. Tam Cốc cũng có nhiều quán bar ngoài trời dành cho khách balo.

Nhiều nơi bán nước mía ướp đá hoặc chặt dừa tươi cho bạn.

Lưu trú

Trong thành phố

Có một số khách sạn giá rẻ ngay bên ngoài ga tàu và cạnh bến xe. Các khách sạn khác nằm gần trung tâm thành phố. Vì trong thành phố không có gì để tham quan nên khu nào cũng đều phù hợp. Khu vực gần ga tàu đã trở thành một khu phố Tây nhỏ, đầy đủ các đại lý du lịch, cò mồi, đồ uống giá cao và nhà hàng có thực đơn tiếng Anh.

Tam Cốc và Tràng An

Một khu phố Tây đã mọc lên gần bến thuyền của các tour Tam Cốc. Ngoài ra, đường Tràng An/Hang Múa giữa Tam Cốc và Tràng An gần như san sát các nhà nghỉ và khu nghỉ dưỡng nhỏ.

Hầu hết các nơi đều bao gồm bữa sáng miễn phí, thường là lựa chọn giữa bánh pancake với trái cây, mật ong hoặc sốt sô-cô-la, bánh mì với trứng hoặc trứng ốp lết, cơm chiên trứng, và phở nóng, kèm nước ép trái cây hoặc đồ uống nóng. Hầu hết các nơi cũng cung cấp xe đạp miễn phí để khám phá khu vực.

An toàn

Khi gửi xe máy tại các điểm bến thuyền, hãy cẩn thận với kẻ trộm (chẳng hạn tháo trộm gương lúc xe đang đỗ rồi bán lại cho bạn với giá 100.000 đồng). Hãy tìm các khu gửi xe chính thức để tránh những trò lừa này.

Giữ sức khỏe

Các bệnh viện công nhìn chung trang thiết bị nghèo nàn và quá tải, nhân viên thường nói rất ít hoặc không nói được tiếng Anh. Vì vậy, người nước ngoài được khuyến nghị nên chọn bệnh viện tư thay thế.

Đi tiếp

• Hà Nội, thủ đô của Việt Nam và trung tâm văn hóa của vùng.
• Vịnh Hạ Long, “Ninh Bình bên biển”.
• Vườn quốc gia Cúc Phương, cách Ninh Bình 45 km. Một khu rừng nguyên sinh được bảo tồn tốt với Trung tâm Cứu hộ Linh trưởng Nguy cấp và một vườn thực vật gần cổng vào. Từ cổng, bạn có thể lái ô tô, đi xe máy hoặc đạp xe thêm 20 km dọc theo một con đường nhựa rợp bóng rừng, từ đó nhiều lối rẽ dẫn bạn xuyên rừng đến những cây cổ thụ tiền sử và các hang động. Vườn quốc gia này cũng tuyệt vời để ngắm chim, bướm và phong lan. Đi về phía nam đến:
• Phong Nha-Kẻ Bàng, Vườn quốc gia nổi tiếng với hơn 300 hang động và hệ thống động.
• Huế – Cố đô

Bài phỏng theo Ninh Binh trên Wikivoyage, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.