Cái Rồng

Cái Rồng là thị trấn cảng nhỏ nằm trên đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, nối với đất liền bằng cầu nên đi ô tô thẳng tới được. Giá trị lớn nhất của nó là hạ tầng: cảng khách đi các đảo ngoài của vịnh Bái Tử Long và sân bay quốc tế Vân Đồn cách đó không xa. Đây là chỗ để đi qua, không phải chỗ để ở lại. Nếu bạn tìm cảnh vịnh, đảo hoang hay bãi tắm thì ra Quan Lạn hoặc Cát Bà; nếu tìm hang động và du thuyền thì về Hạ Long. Chỉ có đúng một lý do khiến người ta ngủ ở Cái Rồng: hôm sau có chuyến tàu sớm.

Tổng quan

Thị trấn có hình chữ “T” rất dễ hình dung: một trục đường lớn chạy dọc theo đảo Vân Đồn, và một nhánh đâm thẳng ra cảng. Gần như mọi thứ bạn cần — nhà nghỉ, quán ăn, chợ, quầy vé — nằm trên hai trục này hoặc quanh ngã ba nơi chúng gặp nhau. Nhớ được ngã ba đó là bạn không lạc.

Cái Rồng có một thứ mà đa số khách nước ngoài đánh giá cao mà không nói ra: sự bình thường. Đây là thị trấn cảng đang sống bằng nghề biển và bằng dòng người ra vào đảo, không phải một khu du lịch được dựng lên cho khách. Không có ai chèo kéo bán tour, không có “combo” ép mua. Đổi lại thì cũng không có gì để xem.

Vân Đồn nhiều năm nay là khu kinh tế được đầu tư mạnh, có sân bay riêng và cao tốc nối về Hạ Long – Hải Phòng – Hà Nội. Hệ quả: đường vào rất tốt, xây dựng nhiều, và bộ mặt thị trấn thay đổi nhanh. Thông tin cũ về Cái Rồng — kể cả trong bài Wikivoyage gốc, phần lớn có từ 2012–2019 — cần được kiểm chứng tại chỗ.

Mùa nào đi

Bạn không “đi Cái Rồng theo mùa”, bạn đi theo mùa của các đảo phía ngoài. Nhưng mùa vẫn quyết định việc bạn có ra được đảo hay không.

• Tháng 4 – tháng 9: mùa cao điểm biển miền Bắc. Tàu chạy nhiều chuyến, có cả tàu chậm lẫn tàu cao tốc. Cuối tuần cảng rất đông khách Hà Nội; ra sớm hoặc mua vé trước.
• Tháng 6 – tháng 8: mùa bão vịnh Bắc Bộ. Khi có gió mạnh, biên phòng cấm tàu xuất bến — lệnh cấm có thể kéo dài vài ngày. Đây là lý do chính khiến người ta phải ngủ lại Cái Rồng ngoài dự tính.
• Tháng 10 – tháng 3: gió mùa đông bắc, biển lạnh và động, số chuyến giảm, nhiều nhà nghỉ ngoài đảo đóng cửa. Đi mùa này thì xác định không tắm biển.

Nguyên tắc chung: hỏi tình hình chạy tàu vào đúng buổi sáng hôm đi, không phải hôm trước. Và nếu bạn có chuyến bay hoặc lịch cứng sau chuyến ra đảo, chừa ít nhất một ngày đệm.

Đi đến

Bằng xe khách. Xe chạy thường xuyên giữa Cái Rồng và bến xe Bãi Cháy ở Hạ Long, đón trả ngay tại ngã ba trung tâm thị trấn. Chiều ngược lại, bạn cũng bắt được xe buýt địa phương từ khu chợ Cửa Ông — thị trấn ở đất liền, ngay chỗ đường vào Cái Rồng tách khỏi đường chính. Theo Wikivoyage, có xe đỗ quanh chợ và trục đường chính đi Hải Phòng khoảng 09:30, qua Hạ Long, giá vé khoảng 70.000–80.000 đồng (tuyến đôi khi ghi là “Lạc Long”). Số liệu này cũ — hỏi lại nhà xe hoặc quầy bến.

Từ Hà Nội, cách nhanh nhất hiện nay là xe hoặc limousine chạy cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – Hạ Long – Vân Đồn. Đặt xe limousine đưa đón tận nơi là lựa chọn hợp lý nếu đi nhóm, vì bạn được thả thẳng ở cảng thay vì phải nối chặng.

Bằng máy bay. Sân bay quốc tế Vân Đồn (VDO) nằm ở xã Đoàn Kết, huyện Vân Đồn, cách Hạ Long khoảng 60 km về phía đông bắc. Sân bay khai trương ngày 30/12/2018, là một trong những sân bay mới nhất Việt Nam. Wikivoyage ghi nhận từng có các đường bay nội địa từ TP.HCM (bay khoảng 2 giờ) và Đà Nẵng, cùng vài đường bay quốc tế tới Incheon, Thâm Quyến, Trường Sa. Mạng đường bay ở đây thay đổi rất nhiều và nhiều chặng đã ngừng khai thác — kiểm tra lịch bay hiện hành trước khi lên kế hoạch, đừng tin danh sách cũ.

Từ sân bay về: theo Wikivoyage từng có xe buýt miễn phí, mới và sạch, chạy về Hạ Long; đi taxi thì phải thương lượng, có thời điểm giá được ghi nhận khoảng 800.000 đồng. Đi taxi mất chừng một giờ, xe buýt lâu hơn. Giá và dịch vụ này đã cũ — hỏi tại quầy ở sảnh đến, và ưu tiên gọi Grab hoặc Xanh SM nếu có xe.

Bay nội địa chỉ cần CCCD gắn chip; không cần visa, không cần eSIM du lịch.

Đi lại

Thị trấn đi bộ được hết. Từ ngã ba trung tâm ra cảng là một quãng ngắn, và toàn bộ nhà nghỉ, quán ăn đều nằm trong bán kính đi bộ. Bạn không cần thuê xe nếu chỉ chờ tàu.

Cần đi xa hơn — ra sân bay, sang Cửa Ông, hoặc chạy dọc đảo Vân Đồn — thì dùng taxi, Grab hoặc Xanh SM. Độ phủ xe công nghệ ở đây mỏng hơn Hạ Long, nên nếu có giờ tàu hoặc giờ bay cứng thì đặt xe trước với nhà nghỉ.

Xe máy thuê được ở một số nhà nghỉ. Đường trên đảo Vân Đồn rộng và tốt, nhưng có xe tải công trình; chạy ban ngày, đừng chạy đêm.

Tiền: Cái Rồng có ngân hàng và ATM — đây là chỗ cuối cùng bạn rút được tiền mặt trước khi ra Quan Lạn, nơi không có ATM. Rút đủ ở đây. VietQR quét được ở phần lớn quán và nhà nghỉ trong thị trấn, nhưng ngoài đảo thì tiền mặt lẻ vẫn là thứ chắc chắn nhất.

Xem

Trung thực mà nói: gần như không có gì.

Ngọn núi nhỏ gần cảng có thể leo được, trên đó có vài ngôi chùa. Leo lên nhìn xuống cảng và vịnh là điểm ngắm cảnh duy nhất trong thị trấn đáng bỏ công. Đi giày có đế bám, buổi chiều muộn mát hơn.

Cảng cá và bến tàu. Ngồi ở cảng xem ngư dân dỡ hàng, xếp đá, sửa lưới là “hoạt động tham quan” thật sự của Cái Rồng. Buổi sáng sớm và đầu giờ chiều là lúc nhộn nhịp nhất.

Chợ thị trấn nằm khoảng giữa phố, nhỏ hơn hẳn chợ Cửa Ông ở đất liền. Mua đồ ăn vặt, trái cây, đồ dùng thiếu trước khi ra đảo thì đủ; đừng kỳ vọng là điểm tham quan.

Đền Cửa Ông — ngôi đền lớn và nổi tiếng nhất khu vực — nằm ở thị trấn Cửa Ông trên đất liền, ngay trên đường bạn đi qua. Nếu có nửa buổi rảnh và đang chờ tàu hôm sau, đây là chỗ đáng đi hơn mọi thứ trong Cái Rồng.

Làm

Hai việc, và cả hai đều xoay quanh cảng.

Một: xem cảng sống. Nghe thì nhạt, nhưng đây là cách bạn tránh được cái mà bài gốc nói thẳng — màn chào bán tour kéo dài năm tiếng mà hàng đoàn khách đang phải chịu ở Hạ Long, chỉ cách đây một giờ chạy xe về phía tây nam.

Hai: lên tàu ra đảo. Điểm đến phổ biến nhất là Quan Lạn. Có hai loại tàu:

• Tàu cao tốc chở khách: thân dài, ghế trong khoang kín, chạy nhanh, gần như không có chỗ đứng ngoài trời.
• Tàu chậm: chở cả hàng hoá, nhu yếu phẩm lẫn khách, có mui và khu vực ngoài trời. Bài gốc nhận xét đúng: tàu chậm không rẻ hơn bao nhiêu, nhưng nếu bạn có thời gian và thời tiết dễ chịu thì thú vị hơn nhiều.

Tuyến cơ bản: vòng qua đầu bắc đảo Bản Sen, chạy về nam dọc đảo Cao Lô, tới Quan Lạn. Cảng chính của Quan Lạn ở mũi bắc đảo và là cảng bạn tới trước — khoảng 1 giờ bằng tàu nhanh, chừng 2 tiếng rưỡi bằng tàu chậm. Còn một bến nữa mang tính công nghiệp nhỏ nằm khoảng giữa đảo, phía tây; tàu có thể ghé vài điểm dân cư nhỏ trên đảo Bản Sen đối diện trước khi thả bạn ở đó — tính khoảng hai tiếng rưỡi nếu xuống bến này, và lưu ý các điểm dân cư đó không có đường, không có cửa hàng, không có nhà nghỉ.

Wikivoyage ghi nhận giờ tàu chậm khoảng 07:00 (mùa hè sớm hơn) và 13:00, tàu cao tốc khoảng 08:00 và 14:00, giá tàu chậm khoảng 60.000 đồng — nhưng đây là số liệu từ 2012–2013 và có mục ghi sai giờ ngay trong bản gốc. Không lên kế hoạch dựa vào những con số này. Ra quầy vé ở cảng Cái Rồng hỏi trực tiếp, hoặc nhờ nhà nghỉ gọi hỏi giúp từ tối hôm trước.

Ngoài Quan Lạn, từ Cái Rồng còn đi được các đảo khác trong vịnh Bái Tử Long bằng tàu khách hoặc tàu thuê riêng. Muốn ngắm cảnh núi đá vôi mà không phải chen ở Hạ Long thì thuê tàu chạy vịnh Bái Tử Long nửa ngày — hỏi giá và chốt trước khi lên tàu.

Ăn

Vài quán ăn rải rác trong thị trấn và gần cảng, phục vụ đồ Việt thông thường: cơm bình dân, phở, bún, hải sản. Không có nhà hàng đáng gọi là điểm đến, cũng không có menu tiếng Anh ở phần lớn quán.

Cái đáng ăn ở đây là hải sản tươi ngay cảng — mực, ghẹ, ngán, sá sùng, tu hài của vùng Vân Đồn. Ăn ở quán gần cảng, hỏi giá theo ký trước khi gọi, và nếu quán không niêm yết giá thì bảo họ ghi ra giấy. Đây là quy tắc chung cho mọi thị trấn cảng ở Việt Nam, không riêng Cái Rồng.

Cà phê và đồ uống có ở dọc trục chính. Nếu bạn chờ chuyến tàu chiều, quán cà phê là chỗ trú nắng hợp lý nhất — thị trấn không có nơi ngồi chờ có điều hoà.

Mua đồ mang ra đảo: nước, trái cây, thuốc thông thường, đồ ăn vặt. Trên đảo mọi thứ đắt hơn và có ngày khan hàng, nên mua ở chợ Cái Rồng là hợp lý. Xem thêm gợi ý món vùng biển Bắc ở ẩm thực.

Ngủ

Gần cảng có một dải khách sạn và nhà nghỉ đủ dùng, trong đó có một khách sạn hiện đại rất dễ nhận ra ngay khi tới. Nhà nghỉ nhỏ theo Wikivoyage vào khoảng 200.000 đồng một ngày (số liệu cũ, hỏi lại chủ nhà).

Một mẹo thực tế từ bài gốc vẫn còn dùng được: nếu bạn chỉ cần nửa ngày — ví dụ chờ 5 tiếng để bắt tàu — thì hỏi thuê phòng theo buổi, nhiều nhà nghỉ đồng ý giảm giá. Tắm rửa, ngủ trưa rồi ra cảng, tốt hơn nhiều so với ngồi vạ vật.

Chọn chỗ ngủ theo mục đích:

• Sát cảng nếu bạn bắt tàu sớm hôm sau. Đây là lý do duy nhất đáng ngủ ở Cái Rồng.
• Gần sân bay Vân Đồn nếu chuyến bay sớm hoặc hạ cánh muộn.
• Không ngủ ở Cái Rồng nếu bạn còn thời gian — ra thẳng đảo hoặc về Hạ Long đều cho bạn nhiều thứ hơn.

So giá phòng hiện tại trên Booking trước khi đến, nhất là dịp lễ và cuối tuần hè khi khách chờ tàu dồn về đông.

An toàn

Cái Rồng là thị trấn yên, tội phạm với khách du lịch gần như không có vấn đề gì đáng kể. Rủi ro thật nằm ở chỗ khác:

Tàu và thời tiết. Không lên tàu khi biển động, kể cả khi nhà tàu nhận chạy. Mặc áo phao, đừng ngồi ngoài mạn tàu cao tốc. Nếu lệnh cấm xuất bến được ban ra, chấp nhận đổi kế hoạch.

Giá không niêm yết. Với taxi từ sân bay, tàu thuê riêng và hải sản, luôn chốt giá trước. Đây là nơi khách hay bị hớ nhất.

Tiền mặt. Rút đủ ở đây trước khi ra đảo. Ngoài Quan Lạn không có ATM.

Kết nối. Wikivoyage nhắc tới một quán cà phê sọc vằn gần ngã ba từng là chỗ duy nhất trong thị trấn có wifi — chi tiết đó đã lỗi thời, nay wifi và 4G phủ tốt. Nhưng tinh thần thì vẫn đúng: xử lý xong mọi việc cần mạng ổn định trước khi lên tàu.

Hợp với ai

Hợp: người đang trên đường ra Quan Lạn và các đảo Bái Tử Long; khách bay tới sân bay Vân Đồn cần một đêm đệm; người thích thị trấn cảng bình thường, không dàn dựng; ai muốn thuê tàu chạy vịnh Bái Tử Long mà không phải chen ở Hạ Long.

Không hợp: người muốn tắm biển ngay tại chỗ; khách đi nghỉ dưỡng; gia đình có con nhỏ cần chỗ chơi; ai chỉ có 2–3 ngày cho Quảng Ninh — dùng thời gian đó cho vịnh và đảo thì hơn.

Đi tiếp

• Quan Lạn — điểm đến chính từ cảng Cái Rồng, bãi cát trắng, ít khách.
• Cát Bà — đảo lớn hơn, nhiều dịch vụ, nối với Hải Phòng.
• Hạ Long — vịnh, hang động, tàu ngủ đêm; chỉ khoảng một giờ chạy xe.
• Quảng Ninh và tổng quan Đông Bắc Bộ để ghép chặng.
• Về Hà Nội bằng cao tốc, hoặc bay thẳng từ sân bay Vân Đồn.

Tính ngân sách chuyến đảo ở chi phí, gợi ý ghép ngày ở lộ trình.

Bài phỏng theo Cai Rong trên Wikivoyage, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.