Lào Cai

Lào Cai nằm ngay chỗ sông Nậm Thi đổ vào sông Hồng, ngăn cách với thị trấn Hà Khẩu của Trung Quốc bằng một cây cầu. Đáng dừng vì đây là ga cuối tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai, là bến trung chuyển đi Sa Pa – Bắc Hà – Y Tý, và vì cảm giác đứng ở đường biên nhìn sang một đất nước khác. Nhưng nói thẳng: thành phố này không có thắng cảnh — bản tiếng Anh của Wikivoyage để trống gần hết các mục “Xem”, “Làm”, “Uống”. Ai muốn ruộng bậc thang, chợ phiên dân tộc, núi non thì phải đi tiếp; ai đến đây chờ Lào Cai làm mình choáng ngợp sẽ thất vọng trong hai tiếng.

Tổng quan

Thành phố có cấu trúc rất dễ nắm: ga tàu và bến xe khách nằm sát nhau và tạo thành trung tâm thực tế. Theo Wikivoyage, bến xe cách ga khoảng 300 m về phía tây nam, xuôi theo đường Phan Đình Phùng. Từ cụm này, một trục đường chạy chừng vài km xuống khu cửa khẩu, nơi có chợ Cốc Lếu, các ngân hàng và toà nhà làm thủ tục xuất nhập cảnh.

Lào Cai đồng thời là tên tỉnh. Trong tỉnh, hai cái tên khách Việt tìm nhiều nhất không phải là thành phố mà là Sa Pa và Bắc Hà — bản tiếng Việt của Wikivoyage cũng liệt kê đúng như vậy, kèm hoạt động số một của cả vùng: leo Fansipan, nóc nhà Đông Dương.

Thành phố trải rộng, nhà cửa mới, đường lớn. Đi bộ được nhưng khoảng cách xa hơn bạn tưởng khi nhìn bản đồ.

Mùa nào đi

Tháng 9 – tháng 11 là mùa đẹp nhất của cả tỉnh: trời khô, lúa chín trên ruộng bậc thang ở các huyện vùng cao, nhiệt độ dễ chịu. Đây cũng là mùa đông khách nhất — tàu và xe lên Sa Pa hết chỗ sớm.

Tháng 3 – tháng 5: hoa, trời trong, mưa còn ít. Lựa chọn tốt thứ hai và đỡ đông hơn mùa thu.

Tháng 6 – tháng 8: mưa nhiều, nguy cơ sạt lở và lũ quét trên các tuyến đường núi. Thành phố Lào Cai thì ít bị, nhưng đường lên Sa Pa, Y Tý, Bắc Hà có thể tắc hàng giờ. Đi mùa này phải để lịch trình lỏng và theo dõi dự báo.

Tháng 12 – tháng 2: rét, có năm băng giá trên vùng cao. Ở thành phố Lào Cai (độ cao thấp) không quá lạnh, nhưng lên Sa Pa thì phải mang áo ấm thật sự, không phải áo khoác mỏng.

Nếu mục tiêu là chợ phiên Bắc Hà thì mùa nào cũng được nhưng bắt buộc phải là sáng Chủ nhật — Wikivoyage khuyên đi từ Lào Cai sang, vì Bắc Hà gần Lào Cai hơn là gần Sa Pa.

Đi đến

Tàu hoả từ Hà Nội — lựa chọn mặc định và tốt nhất. Theo Wikivoyage (số liệu ghi từ 2016), mỗi ngày có mấy chuyến tàu đêm và một chuyến ban ngày, hành trình khoảng 8–9 tiếng. Giờ tàu và giá vé đã thay đổi nhiều lần từ đó, tra trên trang bán vé của đường sắt hoặc hỏi lại quầy ga thay vì tin con số chép lại. Tàu đêm đưa bạn tới Lào Cai vào sáng sớm — Wikivoyage ghi thường khoảng 5h30 — nghĩa là bạn có nguyên ngày để đi tiếp, đó chính là lý do tàu thắng xe.

Xe khách/limousine từ Hà Nội chạy cao tốc Nội Bài – Lào Cai, nhanh hơn tàu. Wikivoyage cảnh báo xe đêm chật, nhạc to, không có chỗ duỗi chân; điều đó đúng với xe giường nằm thường, còn limousine cabin thì dễ chịu hơn nhiều nhưng đắt hơn. Đặt trước vào cuối tuần.

Máy bay: không có sân bay dân dụng đang khai thác tại Lào Cai tính đến thời điểm bài này. Ai bay từ miền Nam ra thì bay tới Hà Nội rồi đi tiếp bằng tàu hoặc xe. Bay nội địa nhớ mang CCCD gắn chip.

Từ phía Trung Quốc: cửa khẩu quốc tế Lào Cai – Hà Khẩu nằm ngay đầu cầu, đi bộ qua được. Theo Wikivoyage, cửa khẩu mở 08:00–23:00 giờ Trung Quốc, tức 07:00–22:00 giờ Việt Nam; giờ giấc có thể đổi, hỏi lại tại cửa khẩu. Nếu bạn định sang Hà Khẩu chơi thì đó là chuyện xuất cảnh — thủ tục và giấy tờ phía Trung Quốc xem ở trang visa, bài này không đoán thay.

Đi lại

Taxi có sẵn, chạy đồng hồ bình thường — Wikivoyage khen điểm này và nó vẫn đúng. Xe ôm nhiều, đứng chờ trước ga.

Ứng dụng gọi xe (Grab, Xanh SM, Be) phủ mỏng ở Lào Cai so với Hà Nội; có lúc gọi được, có lúc không. Đừng để tình huống “không gọi được xe” làm trễ giờ tàu — ra ga sớm, hoặc nhờ khách sạn gọi xe giúp.

Minibus là phương tiện đặc trưng ở đây: xe chạy vòng vòng thành phố cho tới khi đầy khách, biển ghi điểm đến dán trên kính lái, vẫy tay là dừng. Giá là giá cố định, nhưng Wikivoyage cảnh báo phụ xe hay thử vận may đòi thêm, thậm chí đưa “vé” giá khác. Hỏi giá trước khi lên và trả đúng số đã thoả thuận.

Đi bộ ổn trong từng khu, nhưng từ ga xuống cửa khẩu thì xa — Wikivoyage ước tính khoảng 40 phút đi bộ. Trời nắng hoặc mang vali thì bắt xe.

Xem

Chợ Cốc Lếu A và B. Hàng hoá Trung Quốc giá rẻ, mặt hàng đa dạng, mặc cả được. Đây là chỗ giết thời gian tốt nhất trong thành phố. Đừng kỳ vọng đồ thủ công dân tộc chất lượng cao — thứ đó mua ở chợ phiên vùng cao mới đúng.

Khu cửa khẩu và cột mốc biên giới. Có nhiều điểm dọc bờ sông nhìn thẳng sang Hà Khẩu. Không cần giấy tờ gì để đứng ở phía Việt Nam ngắm sang; theo Wikivoyage, không ai làm khó việc chụp ảnh. Dù vậy, đây vẫn là khu vực biên giới: không trèo rào, không quay phim khu vực kiểm soát, làm theo hướng dẫn của lực lượng biên phòng nếu được nhắc.

Cầu đường sắt khổ hẹp qua sông biên giới. Không còn tàu khách chạy qua cầu này, nhưng tàu hàng vẫn qua lại — Wikivoyage mô tả việc đứng xem đoàn tàu hàng qua cửa khẩu là một thú vui khá ảnh. Với người mê đường sắt thì đây là chi tiết đáng nhất ở Lào Cai.

Đền Thượng và khu vực bờ sông Hồng. Không có trong bài gốc tiếng Anh nhưng là điểm dân địa phương hay lui tới, đi bộ được từ trung tâm, hợp để lấp một tiếng rảnh.

Làm

Trong thành phố, danh sách việc để làm rất ngắn: đi chợ, ra biên giới, ăn, ngủ, đợi xe. Việc đáng làm nằm ở xung quanh.

Chợ phiên Bắc Hà, sáng Chủ nhật. Wikivoyage ghi có thể đi từ Sa Pa sang, nhưng Bắc Hà gần Lào Cai hơn — cách hợp lý là ngủ Lào Cai tối thứ Bảy, đi sớm sáng Chủ nhật. Bài gốc nói xe khách công cộng mất khoảng hai tiếng; giá vé trong bài đã cũ, hỏi lại quầy bến xe.

Sa Pa và Fansipan. Bản tiếng Việt của Wikivoyage đặt “leo đỉnh Fansipan, nóc nhà Đông Dương” làm hoạt động chính của cả tỉnh. Leo bộ là chuyến 2 ngày 1 đêm và bắt buộc đi cùng người dẫn đường có đăng ký; đi cáp treo thì gọn trong nửa ngày. Xem chi tiết ở bài Sa Pa.

Y Tý, Bát Xát, ruộng bậc thang. Cung xe máy đẹp nhưng đường xấu và xa; chỉ đi nếu bạn có kinh nghiệm — đọc phượt xe máy trước.

Ăn

Đồ ăn ở Lào Cai là đồ ăn thành phố tỉnh lẻ miền núi: phở, bún, cơm bình dân quanh ga và bến xe, giá dễ chịu. Hai thứ đáng thử là thắng cố và cá suối nướng ở các quán vùng ven, cùng rượu ngô — nhưng lưu ý rượu ngô ngon nhất là ở Bắc Hà chứ không phải thành phố.

Wikivoyage chỉ giữ lại một nhà hàng Nhật (Sakura Deli, đường Hợp Thành, Phố Mới, cập nhật 2019) trong mục Ăn — chừng đó đủ nói lên chuyện ẩm thực ở đây không phải điểm mạnh. Đừng lên lịch trình quanh bữa ăn tại Lào Cai; để bụng cho Sa Pa và Bắc Hà. Xem thêm ẩm thực Việt Nam.

Khu quanh ga có quán mở sớm phục vụ khách tàu đêm — điểm cộng thật sự nếu bạn xuống tàu lúc 5–6h sáng.

Ngủ

Khách sạn tập trung quanh ga, bến xe và khu cửa khẩu. Chất lượng phổ thông, phòng sạch, giá thấp hơn Sa Pa rõ rệt. Nguyên tắc chọn: ở gần cái phương tiện bạn sẽ dùng — đi tàu thì ở gần ga, sang Trung Quốc thì ở gần cửa khẩu.

Chỉ ngủ ở Lào Cai khi có lý do: chờ tàu đêm, đi chợ Bắc Hà sáng Chủ nhật, hoặc vừa qua cửa khẩu lúc chiều muộn. Còn lại, ngủ ở Sa Pa hoặc Bắc Hà đáng tiền hơn nhiều.

So giá phòng qua Booking. Cuối tuần mùa thu và dịp lễ, cả tỉnh cháy phòng — đặt sớm. Tham khảo cách dự toán chi phí.

An toàn

Cò xe và hét giá là rủi ro số một. Wikivoyage mô tả rất rõ: khách xuống tàu sáng sớm hoặc vừa qua cửa khẩu bị mời chào đi Sa Pa với giá gấp nhiều lần giá thật; cách xử lý là bỏ qua, đi ra đường lớn, vẫy minibus có biển ghi điểm đến và thoả thuận giá trước khi lên xe. Giá cụ thể trong bài gốc đã lỗi thời, hỏi vài xe rồi so.

Đổi tiền. Ngay khi ra khỏi toà nhà xuất nhập cảnh sẽ có người mời đổi tiền — Wikivoyage nói tỷ giá của họ thường tệ hơn ngân hàng. Đổi ở ngân hàng, và nhớ ngân hàng đóng cửa cuối tuần.

Rút tiền. Thành phố có ATM nhưng không phải máy nào cũng nhận thẻ quốc tế. Với người Việt thì đơn giản hơn: dùng VietQR ở quán lớn, nhưng luôn giữ tiền mặt lẻ cho chợ, xe ôm và minibus. Dùng SIM Việt Nam bình thường, không cần eSIM du lịch.

Đường núi. Sương mù, cua tay áo, xe tải; mùa mưa có sạt lở. Không chạy xe máy đường đèo ban đêm.

Khu vực biên giới. Không đi theo lối mòn tự phát qua biên giới, không nghe lời rủ rê “đi tắt” — đó là chuyện vi phạm pháp luật, không phải mẹo du lịch.

Hợp với ai

Hợp: người đi tàu đêm lên Tây Bắc cần một điểm trung chuyển sáng sớm; người mê đường sắt và cảnh biên giới; khách đi chợ phiên Bắc Hà sáng Chủ nhật; người từ Vân Nam sang bằng đường bộ.

Không hợp: người có ba ngày ở Tây Bắc và muốn dùng hết cho cảnh đẹp — hãy lên thẳng Sa Pa; gia đình đi nghỉ dưỡng; người tìm ẩm thực đặc sắc.

Chốt: nửa ngày, tối đa một đêm khi có lý do cụ thể.

Điểm đến khác quanh Lào Cai

• Sa Pa — thị trấn núi là điểm đến chính của cả tỉnh, xe chạy liên tục từ ga và bến xe Lào Cai lên đó. Xem chi tiết ở bài Sa Pa.
• Bắc Hà — huyện vùng cao gần thành phố Lào Cai hơn Sa Pa, nổi tiếng với chợ phiên và các bản người Mông, người Dao, người Tày trong vùng. Xem bài Bắc Hà.
• Đỉnh Fansipan — nóc nhà Đông Dương, nằm trong dãy Hoàng Liên Sơn thuộc địa phận Sa Pa. Lên được bằng cáp treo trong nửa ngày hoặc leo bộ nhiều ngày cùng người dẫn đường có đăng ký; chi tiết xem trong bài Sa Pa.
• Bản Cát Cát — bản du lịch cộng đồng của người Mông, nằm trong thung lũng ngay gần trung tâm thị trấn Sa Pa, có thể đi bộ xuống bản trong khoảng nửa ngày. Xem thêm ở bài Sa Pa.
• Chợ phiên Bắc Hà — họp vào sáng Chủ nhật hằng tuần, là một trong những chợ phiên vùng cao được biết đến nhiều nhất quanh Lào Cai, bán nông sản, gia súc và hàng thổ cẩm của các dân tộc trong vùng; bài này đã nói ở mục “Mùa nào đi” và “Làm” rằng nên xuất phát từ Lào Cai vì gần hơn đi từ Sa Pa.
• Mù Cang Chải — huyện vùng cao của tỉnh Yên Bái, nổi tiếng với ruộng bậc thang mùa lúa chín, không thuộc tỉnh Lào Cai và không nằm trên trục đường chính Lào Cai – Sa Pa – Bắc Hà; ai muốn ghép cả hai vùng thì cần thêm ngày cho quãng đường vòng qua hướng Than Uyên hoặc Nghĩa Lộ. Xem bài Mù Cang Chải.

Đi tiếp

• Sa Pa — xe lên núi chạy liên tục từ ga và cửa khẩu; điểm đến chính của tỉnh.
• Bắc Hà — chợ phiên Chủ nhật, Wikivoyage ghi khoảng hai tiếng xe khách.
• Hà Giang — cao nguyên đá Đồng Văn, đèo Mã Pí Lèng; cung nối Lào Cai – Hà Giang dài và xóc, tính cả ngày.
• Hà Nội — tàu đêm hoặc xe cao tốc, xem lại giờ tàu trước khi đặt.
• Lai Châu — hướng tây, qua đèo Ô Quy Hồ.
• Tây Bắc Bộ và miền Bắc — bối cảnh vùng; xem thêm gợi ý lộ trình.

Bài phỏng theo Lao Cai trên Wikivoyage, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.