Tây Nguyên

Điểm trên cao nguyên

Tây Nguyên mát hơn đồng bằng; mưa chiều; Đà Lạt không “gần” Pleiku trên lịch ngày.

Đà Lạt

Cửa nghỉ dưỡng, cuối tuần đông.

Buôn Ma Thuột / Pleiku / Kon Tum

Cà phê, làng — hub mỏng hơn Đà Lạt.

Tây Nguyên (Central Highlands) của Việt Nam mang một diện mạo hoàn toàn khác biệt so với miền Nam nhiệt đới, với khí hậu se lạnh, những ngọn đồi thoai thoải và bầu trời xanh thẳm. Vùng đất này ít được du khách nước ngoài ghé thăm; phần lớn những ai đến đây tìm về các chiến trường xưa hoặc muốn gặp gỡ các dân tộc thiểu số bản địa.

Các thành phố

• Bảo Lộc – Điểm dừng chân lý tưởng trên hành trình từ TP. Hồ Chí Minh lên Đà Lạt
• Buôn Ma Thuột – Quê hương của loại cà phê nổi tiếng nhất Việt Nam
• Đà Lạt – Thành phố cao nguyên từng là khu nghỉ dưỡng của người Pháp, nổi tiếng với khí hậu “mùa xuân vĩnh cửu”
• Gia Nghĩa
• Khâm Đức
• Kon Tum – Nơi đời sống cộng đồng xoay quanh những ngôi nhà rông uy nghi
• Ngọc Hồi – Thị trấn nhỏ gần cửa khẩu sang Lào (Bờ Y)
• Pleiku

Điểm đến khác

• Hồ Lắk - cưỡi voi quanh những ngôi nhà dài của người Ê Đê.

Tổng quan

Ngoài thành phố dễ chịu Đà Lạt, điều thu hút du khách đến vùng này chính là cảnh sắc thiên nhiên và các dân tộc thiểu số sinh sống nơi đây. Dù hầu hết người dân ở đây — khác với đồng bào ở vùng cao phía tây bắc — chỉ mặc trang phục truyền thống vào những dịp đặc biệt, nhưng kiến trúc nhà ở lại rất phong phú và ấn tượng. Từ nhà dài, lều tre, nhà sàn đến nhà rông cộng đồng, mỗi vùng và mỗi tộc người có một phong cách kiến trúc riêng biệt. Cuộc sống hằng ngày vẫn theo nhịp nông nghiệp bình dị, và bạn có thể thường xuyên được mời uống một bát rượu cần.

Đi đến

Bằng xe khách

Có thể bắt xe từ các thành phố ven biển Nha Trang và Quy Nhơn để vào vùng Tây Nguyên. Đà Lạt có xe kết nối đến mọi thành phố lớn trên toàn Việt Nam. Ngoài ra, bạn có thể đi xe từ TP. Hồ Chí Minh đến Buôn Ma Thuột, Pleiku, Gia Nghĩa, Đà Lạt, Bảo Lộc. Tuy nhiên, cần lưu ý chất lượng xe trên nhiều tuyến không đồng đều, ngoại trừ tuyến đến Đà Lạt do Mai Linh Express khai thác.

TP. Hồ Chí Minh – Đà Lạt: Xe Phương Trang (chất lượng cao) chạy khoảng 10 tiếng, giá 210.000 đồng. Phương Trang đón khách tại các khách sạn ở Đà Lạt và thả khách tại Quận 1 TP. Hồ Chí Minh. Chiều từ TP. Hồ Chí Minh, xe xuất bến tại văn phòng Quận 5 và Bến xe Miền Tây.

Đà Lạt – Nha Trang: Xe Phương Trang chạy khoảng 4 tiếng, giá 130.000 đồng. Tuyến đường rất đẹp, mùa mưa có nhiều thác nước hùng vĩ. Xe đón/trả khách tại cả Đà Lạt và Nha Trang. http://futabuslines.com.vn

Đà Nẵng – Kon Tum: Xe minibus xuất bến thường xuyên từ bến xe trung tâm Đà Nẵng (159 Tôn Đức Thắng) từ 05:00–17:00. Hành trình khoảng 5 tiếng, giá 140.000–170.000 đồng. Xe có thể rất chật.

Đà Nẵng – Pleiku (Gia Lai): Xe minibus xuất bến từ bến xe trung tâm Đà Nẵng lúc 06:30–08:30 (mỗi 30 phút), và từ 17:30–21:30 (mỗi 15–30 phút).

Đà Nẵng – Buôn Ma Thuột: Xe minibus xuất bến từ bến xe trung tâm Đà Nẵng lúc 05:00–08:00 (mỗi tiếng), và từ 15:30–19:10 (mỗi tiếng hoặc 30 phút).

Bằng máy bay

Chủ yếu có kết nối với Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh — theo thứ tự từ bắc xuống nam:

• Sân bay Pleiku (PXU) gần Pleiku
• Sân bay Buôn Ma Thuột (BMV) gần Buôn Ma Thuột
• Sân bay Liên Khương (DLI) gần Đà Lạt — có đường bay nội địa đến Đà Nẵng, Vinh và Huế

Đi lại

Tham quan

Hoạt động

Ăn uống

Đồ uống

Lưu trú

Vùng này khác chỗ nào

Tây Nguyên trái ngược hẳn với miền Nam nhiệt đới: khí hậu khô, đồi lượn sóng, trời xanh. Khách nước ngoài tới đây không nhiều, và phần lớn đi vì hai lý do — thăm lại chiến trường xưa, hoặc tìm hiểu các dân tộc bản địa.

Ngoài Đà Lạt — thành phố nghỉ mát kiểu Pháp với khí hậu «mùa xuân vĩnh cửu» — thứ kéo người ta lên đây là cảnh và người, không phải điểm tham quan.

Khác với vùng cao Tây Bắc, người dân ở đây phần lớn chỉ mặc trang phục truyền thống vào dịp đặc biệt. Nhưng kiến trúc nhà thì đa dạng và ấn tượng hơn nhiều: nhà dài của người Ê Đê, nhà sàn, chòi tre, và nhà rông cộng đồng cao vút của người Ba Na, Gia Rai. Mỗi vùng, mỗi dân tộc một kiểu riêng.

Nhịp sống là nhịp nông nghiệp giản dị. Bài gốc viết một câu rất đúng: bạn nhiều khả năng được mời một ché rượu cần hơn là được chào bán đồ lưu niệm.

Nối các thành phố lại thành một vòng

Tám đô thị trong danh sách, xếp theo mức đáng dừng với người Việt:

Đà Lạt — cửa vào phổ biến nhất, cũng là nơi khác phần còn lại của vùng nhất. Buôn Ma Thuột — thủ phủ cà phê Việt Nam, điểm xuất phát đi hồ Lắk và các buôn Ê Đê. Kon Tum — thị trấn nhỏ, thư thái, ít điểm tham quan nhưng xung quanh là các làng dân tộc nơi đời sống cộng đồng xoay quanh nhà rông. Pleiku — đầu mối giao thông của vùng.

Bốn cái tên còn lại là điểm dừng chân hoặc thị trấn cửa khẩu: Bảo Lộc (chặng nghỉ tốt giữa TP.HCM và Đà Lạt), Gia Nghĩa, Khâm Đức, và Ngọc Hồi (gần cửa khẩu Bờ Y sang Lào).

Hồ Lắk là điểm ngoài đô thị đáng kể nhất: hồ nước ngọt lớn giữa các buôn nhà dài của người Ê Đê. Lưu ý: hình thức cưỡi voi từng phổ biến ở đây nay đang được thay bằng mô hình du lịch thân thiện với voi — đừng đặt tour cưỡi voi; chọn nơi để voi đi tự do và người đi bộ theo.

Vòng cơ bản: TP.HCM → Bảo Lộc → Đà Lạt → Buôn Ma Thuột → Pleiku → Kon Tum → xuống Quy Nhơn hoặc Đà Nẵng. Lịch mẫu ngắn hơn: Tây Nguyên – BMT – Pleiku 4N.

Đến bằng gì

Từ TP.HCM: có xe đi Buôn Ma Thuột, Pleiku, Gia Nghĩa, Đà Lạt, Bảo Lộc. Bài gốc nói thẳng một điều đáng lưu ý: chất lượng xe trên các tuyến này không đồng đều, trừ tuyến đi Đà Lạt. Với chặng Đà Lạt, xe Phương Trang chạy khoảng 10 tiếng, giá ghi 210.000 đồng (mốc cũ), đón khách tại khách sạn ở Đà Lạt và trả tại quận 1; chiều đi xuất phát từ văn phòng quận 5 và bến xe Miền Tây.

Từ bờ biển: xe từ Nha Trang và Quy Nhơn lên vùng — cách nối biển với cao nguyên trong cùng một chuyến.

Bay: Liên Khương (Đà Lạt), Buôn Ma Thuột và Pleiku đều có sân bay nội địa; bay dùng CCCD gắn chip. Với người ít ngày, bay một chiều và đi xe một chiều là hợp lý nhất.

Đường bộ trong vùng: Trường Sơn Đông và Quốc lộ 14 nối các đô thị; cảnh đẹp, đèo vừa phải, phù hợp ô tô tự lái và xe máy có kinh nghiệm — xem phượt xe máy.

Mùa và những mốc đáng canh

Mùa khô tháng 11–4: trời xanh, khô, mát về đêm, đường tốt. Đây là mùa đi.

Mùa mưa tháng 5–10: mưa dai buổi chiều, đường đất lầy, thác nhiều nước hơn nhưng đục.

Ba mốc đáng lên lịch: hoa dã quỳ vàng rực tháng 11, hoa cà phê nở trắng tháng 2–3, và mùa thu hoạch cà phê khoảng tháng 10–12 — thời điểm duy nhất bạn thấy trọn chuỗi từ quả chín tới hạt phơi ngay trong sân nhà dân.

Chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm rất lớn: trưa nắng gắt, đêm có thể xuống 13–15 °C ở Đà Lạt và Kon Tum. Mang áo khoác kể cả đi mùa hè.

Ứng xử ở buôn làng — phần không thể bỏ

Các buôn làng ở đây là nơi người ta đang sống, không phải khu trưng bày.

• Hỏi phép trước khi vào nhà dài hoặc nhà rông, và trước khi chụp ảnh người.
• Đi cùng người địa phương hoặc qua homestay trong làng thay vì tự lái xe vào rồi chụp ảnh.
• Được mời rượu cần thì uống một chút là đủ, và hoàn toàn có thể từ chối lịch sự — nhưng đừng từ chối bằng vẻ ghê sợ.
• Mua nông sản trực tiếp của người trồng nếu có thể: cà phê, tiêu, mật ong, thổ cẩm.
• Không đặt các dịch vụ có động vật bị xích, bị cưỡi hoặc bị ép trình diễn.

Ăn, ngủ và rủi ro thật

Ẩm thực vùng: cơm lam, gà nướng, canh lá bép, cà đắng, bò một nắng, phở khô Gia Lai, bún đỏ Buôn Ma Thuột — và cà phê, thứ nên uống ngay tại nơi trồng ra nó thay vì chỉ mua gói mang về.

Chỗ ngủ: Đà Lạt có đủ mọi phân khúc; Buôn Ma Thuột, Pleiku, Kon Tum chủ yếu là khách sạn tỉnh giá dễ chịu; homestay trong buôn đáng thử một đêm nếu bạn muốn hiểu vùng này hơn là chỉ chạy qua. So phòng ở Booking sau khi đã chốt tuyến.

Rủi ro thật: đường đèo trơn mùa mưa; sương mù sáng sớm trên các cung Trường Sơn Đông; chênh lệch nhiệt độ gây cảm lạnh; sóng điện thoại yếu ở vùng sâu (tải bản đồ ngoại tuyến); và các tour «văn hóa» dàn dựng — chọn nơi do chính người trong làng tổ chức.

Sang Lào và Campuchia: cửa khẩu Bờ Y (Ngọc Hồi) và Lệ Thanh (Gia Lai) đều có xe. Quy định thị thực ở cửa khẩu đường bộ khác sân bay — kiểm tra visa và hỏi hãng xe trước ngày đi, không đoán số ngày.

Đi tiếp

• Duyên hải miền Trung về phía đông
• Miền Nam Việt Nam về phía nam

Bài phỏng theo Central Highlands (Vietnam) trên Wikivoyage, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.